Είναι γεγονός ότι η δυσχερέστατη οικονομική κατάσταση που βιώνουμε σήμερα, μας έφερε αντιμέτωπους με τις στρεβλώσεις των μοντέλων ανάπτυξης και της πολιτικής, που επικράτησαν εδώ και δεκαετίες στη χώρα μας. Η εγκατάλειψη της υπαίθρου για ένα καλύτερο αύριο στα αστικά κέντρα και η αντίληψη ότι ο αγροτικός τομέας είναι τάχα ξεπερασμένος και ότι έπρεπε να συρρικνωθεί σε μέγεθος και να περιοριστεί σε σημασία, για να «εκσυγχρονιστεί» η Ελλάδα, αντί να φέρει εξέλιξη και πρόοδο μας οδήγησε σε πλήρες αδιέξοδο, χρεοκόπησε, όπως σχεδόν και ολόκληρη η ελληνική κοινωνία. Η ανάγκη μας κάνει σήμερα να συνειδητοποιήσουμε, το πόσο ακριβά πληρώνουμε την υποβάθμιση της αγροτικής και κτηνοτροφικής παραγωγής. Η οικονομική κρίση κατάφερε να διαμορφώσει νέες ισορροπίες σε μια πραγματικότητα που μέχρι χθες τίποτε δεν έμοιαζε να μπορεί να τις αλλάξει, ανέτρεψε τις συνθήκες, μετέτρεψε την τάση φυγής σε ανάγκη επιστροφής. Η ΚΡΙΣΗ ΦΕΡΝΕΙ….ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗ ΦΥΣΗ Πολλοί νέοι και νέες άρχισαν να εγκαταλείπουν τα μεγάλα αστικά κέντρα και να επιστρέφουν στην επαρχία για να γίνουν αγρότες και αγρότισσες σε μια προσπάθεια επιβίωσης. Η «άφιξή» τους είχε αρχικά τον χαρακτήρα μεμονωμένου φαινόμενου, αλλά στη συνέχεια αιφνιδίασε ευχάριστα ακόμη κι αυτούς τους υπέρμαχους της επιστροφής στο χωριό και στη γη, αφού πλέον γνωρίζει μαζικές διαστάσεις, Το αντίδοτο, άλλωστε, στην ανεργία θα μπορούσε να βρίσκεται στην αγροτική παραγωγή, η οποία εμφανίζεται περισσότερο ανθεκτική στις «πιέσεις» της συγκυρίας. Η 20ετής μίσθωση εκτάσεων είναι ένα κίνητρο και οι νέες καλλιέργειες αποτελούν πόλο έλξης για τους «νέους αγρότες» αλλά και μιας πρώτης τάξης εναλλακτική λύση στο σημερινό τους επαγγελματικό αδιέξοδο. Έτσι ο αγροτικός τομέας είναι σχεδόν ο μοναδικός που εμφανίζει, έστω και μικρή, αύξηση της απασχόλησης τα τελευταία δύο χρόνια. Αυτό μας οδηγεί στο συμπέρασμα πόσο είναι σήμερα πολλαπλά απαραίτητη η αναγέννηση της περιφέρειας και η στροφή στην σύγχρονη αγροτική παραγωγή ως βασικότατου παράγοντα ανάπτυξης και ευημερίας. Δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια, επιβάλλεται να παράγουμε και ΟΧΙ να εισάγουμε. Δεν επιτρέπεται σήμερα ο Έλληνας καταναλωτής να τρώει φακές από το Καναδά και τις ΗΠΑ, πατάτες από την Αίγυπτο και τη Βουλγαρία, φασόλια από την Ιταλία, τομάτες από την Τουρκία ζάχαρη από τη Σερβία, σκόρδα από την Αργεντινή και ρύζι από τις Ινδίες. Η αυτάρκεια στα περισσότερα προϊόντα, πρέπει και μπορεί να επιτευχθεί στην Ελλάδα. Και δεν αρκεί μόνο παραγωγή για εσωτερική κατανάλωση αλλά και εξαγωγή. Γιατί η γεωργοκτηνοτροφική παραγωγή είναι αυτή που μπορεί να ανταποκριθεί στις διατροφικές ανάγκες του πληθυσμού, να συνεισφέρει στο ΑΕΠ και να ισορροπήσει το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου. Αυτός πρέπει να είναι και ο στόχος. Εθνική Αγροτική Πολιτική στις νέες συνθήκες αγοράς –ζήτησης, με σχεδιασμό από την Πολιτεία για τη σωστή αξιοποίηση των επιδοτήσεων-χωρίς τις στρεβλώσεις του παρελθόντος, προσεκτική και μελετημένη στροφή σε εναλλακτικές καλλιέργειες-χωρίς βεβιασμένες κινήσεις, προβολή και προώθηση ανταγωνιστικών προϊόντων σε ποιότητα και τιμή, εξασφάλιση σήμανσης ελληνικών προϊόντων ως Π.Ο.Π ή Ορεινά, για την πιστοποίηση και κατοχύρωση της εμπορικής τους ταυτότητας. Στη σημερινή εποχή, σε αυτές τις νέες διαμορφούμενες συνθήκες η γυναίκα αγρότισσα δεν μπορεί να μείνει αμέτοχη. Το προφίλ της σήμερα έχει αλλάξει, γιατί έχει αλλάξει το κοινωνικό status, έχει βελτιωθεί το μορφωτικό της επίπεδο. Από τα πρώτα χρόνια που ο άνθρωπος ξεκίνησε να καλλιεργεί τη γη, η συμβολή της γυναίκας ήταν σημαντική αφού και η ίδια συμμετείχε ενεργά στις γεωργικές ασχολίες. Με επικουρικό ρόλο στην αρχή στις βαριές δουλειές του χωραφιού η Ελληνίδα αγρότισσα ήταν, είναι και θα είναι ο στυλοβάτης της αγροτικής οικογένειας και των παραδόσεων της ελληνικής κοινωνίας. Η σημερινή γυναίκα του χωριού έχει μία ολοκληρωμένη προσωπικότητα και θεωρείται πιο ενεργή σε σχέση με τις δράσεις της και τη συμμετοχή της στα κοινά από ότι παλιότερα. Ο αγροτικός κόσμος είναι η κοιτίδα της ελληνικής παράδοσης. Η γυναίκα της υπαίθρου αποτελεί μορφή σύμβολο στην ιστορία της χώρας μας. Η συμβολή της Ελληνίδας αγρότισσας στη γεωργική παραγωγή, τα κτηνοτροφικά προϊόντα, την οικοτεχνία και χειροτεχνία, τις αποκαλούμενες παραδοσιακές λαϊκές τέχνες, είναι σήμερα ανεκτίμητη στην ελληνική κοινωνία στην ανάπτυξη της περιφέρειας, στη συνοχή του κοινωνικού ιστού, στη διατήρηση των εθίμων, των παραδόσεων και της λαϊκής μας κληρονομιάς. Η Ελληνίδα αγρότισσα αποτελεί την κυρίαρχη φυσιογνωμία της Ελληνικής υπαίθρου. Εργάζεται κάτω από ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες σε ένα χώρο που απαιτεί τεράστια φυσική και σωματική προσπάθεια αλλά και στο σπίτι χωρίς να αναγνωρίζεται ο πολυδιάστατος ρόλος της όσο θα έπρεπε. Συμμετέχει ενεργά και δυναμικά όχι μόνο στην παραγωγική διαδικασία αλλά και σε συλλογικά όργανα μέσα από τα οποία μπορεί να στηρίξει τις θέσεις της για ολοκληρωμένη ανάπτυξη στην αγροτική κοινότητα, όπως είναι οι Γυναικείοι Αγροτικοί Συνεταιρισμοί,. Με ένα νέο, πιο αποφασιστικό ρόλο, το ρόλο του συνεργάτη και του ισότιμου εταίρου, είναι μια πραγματική ΗΡΩΪΔΑ για το έργο που επιτελεί, για το μόχθο, την αγωνία, αλλά κυρίως για το δίδαγμά της προς την κοινωνία: δίδαγμα εθελοντικού αγώνα και προσφοράς. Στο κάλεσμα των καιρών, η αγρότισσα πρέπει να έχει την τόλμη του επιχειρείν. Χρειάζεται να μάθει να διαχειρίζεται το φόβο της, να υπερβαίνει τις αναστολές της αποτυχίας, να αποδέχεται την αβεβαιότητα και να μετουσιώνει όλα τα παραπάνω σε δράση, με ενεργό συμμετοχή στο κοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό γίγνεσθαι. Ο τρόπος για να το επιτύχει είναι μέσω της εξειδικευμένης πιστοποιημένης επαγγελματικής εκπαίδευσης για τη γεωργία, των καινοτόμων ιδεών, του επενδυτικού κεφαλαίου, της χρήσης τεχνολογιών για την παραγωγή και προώθηση των προϊόντων της, της παραγωγής ποιοτικών προϊόντων σε προσιτές τιμές, των ικανοτήτων διοίκησης και διαχείρισης της αγροτικής εκμετάλλευσης και της διασύνδεσης σε οργανώσεις για την απόκτηση πληροφοριών. Στην καταξίωση του επαγγέλματος της σύγχρονης αγρότισσας πρέπει ουσιαστικά να συμβάλει και η Πολιτεία με την ενεργοποίηση του κράτους των κοινωνικών φορέων, το σχεδιασμό νόμων ευνοϊκών για τις γυναίκες αγρότισσες, τη δημιουργία Μητρώου αγροτισσών. Πρέπει να ληφθούν μέτρα που αφορούν: Αγροτικά Σχολεία, Λειτουργία υποστηρικτών δομών (έρευνα, πειραματικά αγροκτήματα, ανταλλαγή εμπειριών, αγροτικά επιμελητήρια, αγροτικές αγορές), Ολοκληρωμένες δράσεις καλλιεργώ-μεταποιώ-πουλάω -ΑΠΟ ΤΟ ΧΩΡΑΦΙ ΣΤΟ ΡΑΦΙ- χωρίς μεσάζοντες, Προβολή των παραδοσιακά παραγόμενων προϊόντων στην εσωτερική και εξωτερική αγορά μέσα από εκθέσεις και αφιερώματα σε μικρομεσαίες και πολύ μικρές επιχειρήσεις, Προώθηση του αγροτουρισμού, των τοπικών παραδοσιακών παρασκευασμάτων και της παραδοσιακής λαϊκής τέχνης. Την καλυτέρευση των συνθηκών ζωής των γυναικών θα την φέρει η πολιτεία, από την μια πλευρά, αλλά από την άλλη θα την φέρει η κοινωνία και οι άνθρωποι που την απαρτίζουν. Θα την φέρουν οι άντρες, θα την φέρουν οι ίδιες οι γυναίκες όταν θα παλέψουν για τα δικαιώματα τους μέσω των συλλογικών δράσεων και από εργάτριες μερικής απασχόλησης θα γίνουν επιχειρηματίες αγρότισσες, διεκδικώντας το σεβασμό και την εκτίμηση όλων. Η εργασία όμως για τη γυναίκα εκτός από δικαίωμα έχει γίνει και ανάγκη, λόγω των οικονομικών δυσχερειών που αντιμετωπίζει η ελληνική οικογένεια. Εργασία για τη γυναίκα της υπαίθρου σημαίνει «διπλό ωράριο», συμμετοχή σε δουλειές οι οποίες απαιτούν σχεδόν πάντοτε υπομονή, επιδεξιότητα και είναι αρκετά κουραστικές. Παρόλα αυτά η δυναμική παρουσία των γυναικών της υπαίθρου στους τομείς της απασχόλησης αποδεικνύεται έμπρακτα σήμερα που βιώνουμε τη μετάβαση από το παραδοσιακό μοντέλο γεωργίας σε πιο σύγχρονα πρότυπα, όπου η ποιότητα των προϊόντων και ο καταναλωτής έχουν δεσπόζουσα θέση στην αγορά. Είναι παρούσα στην αφετηρία αυτής της νέας μεταρρύθμισης του αγροτικού τομέα, όπου το ζητούμενο είναι η ποιότητα των αγροτικών προϊόντων, προσαρμοσμένων στις σύγχρονες καταναλωτικές ανάγκες.Ηγυναίκα-αγρότισσα,συνειδητοποιημένη,δραστήρια και ενημερωμένη, καταρτισμένη σε πολλά θέματα που την απασχολούν, αναπτύσσει δικές της πρωτοβουλίες, αποφασίζει, έχει κρίση και άποψη. Έχει πάψει σήμερα να είναι ο βοηθός και ο εργάτης του συζύγου, αλλά στέκεται άξια στο πλευρό του σαν συνεργάτης, συνεταίρος και ανεξάρτητος επαγγελματίας. Δημιουργεί επιχειρήσεις οικοτεχνικές, βιοτεχνικές, αγροτουριστικές. Τα οφέλη που προκύπτουν από τη γυναικεία αγροτική επιχειρηματικότητα είναι πολλά και αξιόλογα. Επιτυγχάνεται βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων των αγροτικών περιοχών, αξιοποιούνται τα αγροτικά προϊόντα στο μέγιστο και ο φυσικός πλούτος της κάθε περιοχής, αναπτύσσονται εναλλακτικές μορφές τουρισμού και διατηρείται και προβάλλεται ταυτόχρονα η ελληνική παράδοση και κληρονομιά.Αναβαθμίζεται η κοινωνική και οικονομική θέση της αγρότισσας και της οικογένειας της. Βοηθά στην παραμονή του αγροτικού πληθυσμού στην ύπαιθρο, αλλά και στην αναζωογόνηση της. Δημιουργεί θέσεις εργασίας συμβάλλοντας έτσι, στη μείωση της υποαπασχόλησης στον αγροτικό χώρο. Συντείνει κατά πολύ στην εναλλακτική απασχόληση του αγροτικού πληθυσμού. Λόγω της επιθυμίας της να δημιουργήσει τη δική της πηγή εισοδήματος, επιλέγει νέες δραστηριότητες που συχνά αποτελούν φορέα καινοτομίας. Πολλές φορές η φαντασία και η ευρηματικότητα των γυναικών ξεπερνά τα αναμενόμενα. Νέες προτάσεις για τις αγρότισσες της Αιτωλοακαρνανίας θα μπορούσαν να είναι η χρησιμοποίηση των αποσταγμάτων από την καλλιέργεια των αρωματικών φυτών ή η αξιοποίηση της περίφημης ιαματικής λάσπης και των φυκιών της λιμνοθάλασσας του Μεσολογγίου για προϊόντα φαρμακολογίας και κοσμετολογίας, η μεταποίηση και τυποποίηση των ποικιλιών του καπνού (τσεμπέλια, μυρωδάτα) που ακόμα φυτεύονται σε μικρούς κλήρους σε περιοχές του Ξηρομέρου, της Τριχωνίδας και του Βάλτου καθώς και η αδειοδότηση πώλησης τους. Η παράμετρος της ανάπτυξης της συλλογικότητας δημιουργεί αρκετές προσδοκίες για την πορεία προς την πρόοδο, ιδιαίτερα εφέτος το 2012, αφού έχει ανακηρυχθεί, από τον ΟΗΕ, ως έτος του Συνεργατισμού και των Συνεταιρισμών. Επιτακτική είναι η σύνθεση ομάδων προώθησης προϊόντων και η συμμετοχή αυτών σε εκθέσεις του εξωτερικού, ώστε να στηριχθεί ο τομέας των εξαγωγικών διαδικασιών με δομές που θα υποστηρίζουν με τεχνογνωσία τις γυναίκες παραγωγούς, θα προωθούν τα προϊόντα αποτελεσματικά στις ξένες αγορές αναδεικνύοντας τη διατροφική τους αξία, την εξαιρετική φύση και ποιότητά τους λόγω του τόπου ή του τρόπου παραγωγής τους, με στόχο τα σημαντικά πλεονεκτήματα που συνεπάγονται για τη χώρα. Η διαμόρφωση της ΚΑΠ μετά το 2013, στηρίζεται στην ανάπτυξη μιας οικονομίας, που βασίζεται στις γνώσεις, την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία, που χρησιμοποιεί αποτελεσματικότερα τους πόρους και είναι πιο φιλική προς το περιβάλλον, που είναι ανταγωνιστική και επιτυγχάνει υψηλό επίπεδο απασχόλησης με θετικές επιπτώσεις στην οικονομική και κοινωνική συνοχή. Η αγροτική οικονομία είναι αναμφισβήτητα ένας από τους βασικότερους πυλώνες, που μπορεί να βασιστεί η επιστροφή της Ελλάδας στην πραγματική οικονομία και την ουσιαστική ανάπτυξη. Η στήριξη των αγροτών, η ανάπτυξη των υποδομών της υπαίθρου, η αξιοποίηση των Ευρωπαϊκών πόρων, η χρήση ευρηματικών χρηματοδοτικών εργαλείων, η καθιέρωση σύγχρονων ολοκληρωμένων μεθόδων παραγωγής, η προώθηση πρωτότυπης έρευνας, η δημιουργία ενός συστήματος προώθησης πιστοποιημένων ελληνικών προϊόντων στην εθνική αλλά και διεθνή αγορά είναι οι άμεσες και βασικές προτεραιότητες. Ο ρόλος των αγροτών σε καιρούς οικονομικά δύσκολους είναι καταλυτικός και σήμερα μπορεί να αποτελέσει έναν από τους στυλοβάτες για την ανασύνταξη του παραγωγικού ιστού της χώρας, την έξοδο από τη κρίση τη διασφάλιση της διατροφικής επάρκειας, τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, τη θωράκιση της εθνικής και κοινωνικής συνοχής στην περιφέρεια. Πρέπει τώρα να προχωρήσει η ελληνική πολιτεία σε εκείνες τις διαρθρώσεις που θα ενισχύσουν την παραγωγή, δημιουργεί μία σοβαρή επενδυτική βάση για τη χώρα και ανατροφοδοτεί την ελπίδα και το όνειρο για ένα καλύτερο αύριο, Τώρα είναι η ευκαιρία, τα ελληνικά αγροτικά προϊόντα, σε συνθήκες ύφεσης και οικονομικής δυσχέρειας να αναδειχθούν σε τοπικό και διεθνές επίπεδο, ανακτώντας τη χαμένη αξία τους και διεκδικώντας αξιόλογο μερίδιο της παγκόσμιας αγοράς. Ήρθε η στιγμή να αφήσουμε τους θεωρητικούς προβληματισμούς, τους προσχηματικούς διαλόγους, να βγάλουμε τον αυτόματο πιλότο από το αγροτικό ζήτημα και να το χειριστούμε δραστικά, αποφασιστικά και επιθετικά. Ήρθε η στιγμή να χαράξουμε μια εθνική στρατηγική για την αγροτική ανάπτυξη, με προτάσεις εφαρμόσιμες, ρεαλιστικές, κοστολογημένες, στοχευμένες και βιώσιμες. Εξάλλου δεν πρέπει να λησμονούμε ότι οι εμείς οι Έλληνες είμαστε λαός δημιουργικός και πρωτοπόρος, που κατορθώνει να υπερβεί τις όποιες δυσκολίες συναντά και να τις μετουσιώνει σε συνθήκες ανάπτυξης και ευημερίας. Με σύνθημα μας:
ΜΟΧΛΟΣ ΕΠΑΝΕΚΚΙΝΗΣΗΣ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗ ΓΗ ΑΣ ΞΑΝΑΘΥΜΗΘΟΥΜΕ….. ΝΑ ΠΑΡΑΓΟΥΜΕ
